Informacje

Początki pierwszej parafii w Żdżarach sięgają co najmniej XIV wieku. Jednakże częste zarazy i najazdy książąt śląskich (1452 r., 1457 r.) pustoszyły ziemie nad Prosną i spowodawały zniszczenie kościoła w Żdżarach.

Już w roku 1463 proboszcz z Wójcina domaga się dziesięciny ze Żdżar, co wskazuje na przynależność tej wsi do parafii wójcinskiej. Proboszcz co trzecią niedzielę odprawiał nabożeństwo w Żdżarach.

W 1522 r. arcybiskup Jan Łaski zaznaczył, że wieś na mocy połączenia należy do parafii Wójcin i ma zrujnowaną kaplicę pod wezwaniem Św. Bartłomieja, a jako uposażenie proboszcz z Wójcina posiada plac pusty z ogrodami i dwa łany ziemi uprawnej.

Jak podaje historia z każdego łanu osiadłego pleban otrzymuje po miarze żyta i owsa, a od zagrodników i chałupników - po 1 groszu.

Wino i wosk do kościoła stara się rada parafialna. Parafianie zapewniają również kwaterę i utrzymanie dla kościelnego.

Z upływem czasu kościół filialny w Żdżarach ulega zniszczeniu. W protokóle wizytacji z 1720 r. wspomniano o jednym ołtarzu, a dwa inne i sprzęty kościelne przeniesiono do Wójcina. Ostatecznie w połowie XVIII wieku kościół w Żdżarach zostaje rozebrany.

Mieszkańcy postanawili wybudować nową świątynię. Był to czas długoletnich przygotowań i gromadzenia materiału - by w 1768r. wystawić kościół, który przetrwał różne zawieruchy dziejowe i funkcjonuje do dziś.

W XVIII wieku posiadał trzy ołtarze: Św. Bartłomieja, Matki Boskiej i Św. Anny. Zakrystię usytuowano za ołtarzem, był chór i ogrodzony cmentarz przykościelny. Mieszkańcy oddawali proboszczowi dziesięcinę: rolnicy - po 3 wiertele żyta i owsa, półrolnicy - po 1 - wiertela żyta i owsa, zagrodnicy - po 15 groszy, a dwaj sołtysi - 8 wierteli żyta i owsa.

Na dobra proboszczowskie składały się: łąki i 2 łany ziemi uprawnej, które dzierżawili czterej rolnicy.

W 1810 r. naprawiono gontowy dach kościoła i wówczas pojawia się informacje o braku dzwonnicy (powstanie dopiero w 1911 r.), ale dwa dzwony umieszczono pod dachem, przy facjacie kościoła.

Do połowy XIX wieku plebania i zabudowania gospodarcze ulegają zniszczeniu. Na tym placu - w 1847 r. - stanęło 9 chłopskich chałup z zabudowaniami (stąd późniejsza nazwa części wsi: początkowo Podksiędzówka, dziś Podksiężówka). Pole przynależne do proboszcza podzielono i wydzierżawiono (do dziś są używane nazwy tych działów: Grabie, Na Sikorku, Pod Bukowiną, Rzepisko i Suchojadły).

Żdżary na początku XIX wieku (1806 r.) liczyły 400 mieszkańców, a Wiewiórka - 93; w 1827 r. Żdżary zamieszkuje 493 mieszkańców w 62 domach; w 1894 r. - 905 mieszkańców w 83 domach, w tym jest osada leśna, karczemna i folwark.

Opracowanie - Piotr Zawada

Zdjęcia - Agata Cuper

ZESPOŁY PARAFIALNE

RADA EKONOMICZNA

JANUSZ   MAŚLANKA

KLEMENS   CIERKOSZ

ARKADIUSZ   KULAK

MARIUSZ   GASZTYCH

RADA DUSZPASTERSKA

TADEUSZ   PIETRAS

MARIOLA   NAWROCKA

JANUSZ   MAŚLANKA

KRYSTYNA   SZKOP

KRYSTYNA   PIEKIELNA

MARIANNA   KUŹBIK

ANETA   FRONIA

PAWEŁ   SIWIK

ZESPÓŁ CHARYTATYWNY

KRYSTYNA   PIEKIELNA

KRYSTYNA   WÓJCIK

IRENA   PIEKIELNA

KRYSTYNA   SZKOP

TERESA   PIEKIELNA

HALINA   MUSIAŁA